Ünite 1: Formula ile Beslenme

Bir bebeğin tüm beslenme gereksinimleri sadece bu besine bağlı olabileceğinden bebek formulasında kalite gereksinimleri diğer besinlerdekinden çok daha yüksektir. Üretilen formulanın bebeğin sağlıklı büyümesi ve gelişimini tam olarak desteklemesini sağlamak amacıyla ticari olarak üretilen formulaların Gıda Standardı'nda konulan beslenme gereksinimlerini karşılaması gerekir. Bu nedenle, ebeveynler ve bakıcıların formulayı hazırlarken üreticinin talimatlarını dikkatli bir şekilde izlemesi şarttır. Az veya fazla seyrelterek yanlış hazırlanan formulanın bebek açısından ciddi tıbbi sonuçları olabilir. Formula çok seyreltikse yetersiz kalori ve besin maddesi alımıyla sonuçlanabilir. Formula çok konsantre ise, dehidrasyon, diyare ve aşırı kalori alımına yol açabilir, bunlar da fazla kilo veya obezite ile sonuçlanabilir (Labiner-Wolfe et al. 2008 ). Şiddetli olgularda hipernatremik dehidrasyon oluşabilir
(Leung et al. 2009).

Yenidoğanlar ve bebeklerde hipernatremik dehidrasyon nadir, ama ciddi bir rahatsızlıktır ve şunlara neden olabilir:

"nöbetler, serebral ödem, venöz sinüs trombozu, pontin myelinolizi, kalıcı beyin hasarı, yaygın intravasküler koagülasyon, akut böbrek yetmezliği, hatta ölüm”
(Leung et al. 2009)

145 mEq/L'nin (145 mmol/L) üzerinde bir serum sodyum konsantrasyonunun hipernatremik olduğu düşünülür. Bu durumun hastanın kötüleşmesi ve komplikasyonları önleyebilmek için acil ilgi gerektiren ciddi bir elektrolit anormalliği olduğu düşünülmektedir (Goff & Higinio 2009). 160 mEq/L'nin (160 mmol/L) üzerindeki serum seviyelerinde mortalite oranı %10'un üzerindedir
(Leung et al. 2009).

Hipernatremiye genellikle diyare, etkisiz anne sütüyle beslenme, fazla konsantre bebek formulası veya sıvı alımında azalma neden olur (Goff & Higinio 2009; Leung et al. 2009). Bununla birlikte, ev yapımı formula kullanılması bu formulalar da sıklıkla standart inek sütüne dayalı olduğundan hipernatremi riskini artırır. Bunun yanı sıra, evde hazırlanan formulalar bebeklere yeterli besin maddesi kaynağı sağlamaz ve asla ticari bebek formulalara alternatif olarak güvenli olduğu düşünülmemelidir.

Hipernatremi sorunu yaşayan bebeklerde "huzursuzluk ve ajitasyon görülebilir ve letarji, depresif sensoryum ve komaya kadar ilerleyebilir” (Goff & Higinio 2009). Hipernatremik dehidrasyonu tedavi ederken amaç "şokun düzeltilmesi ve dolaşım hacminin dikkatli bir şekilde eski haline getirilmesidir” (Leung et al. 2009). Serum sodyum seviyelerinin ideal olarak 0.5 -1 mmol/saat hızında yavaş yavaş düşürülmesi önemlidir
(Leung et al. 2009).

Aşağıdaki derste bir bebeğin hazır formula yerine evde yapılan ticari-olmayan formula ile beslendiği hipernatremik dehidrasyonla sonuçlanan bir olgu çalışması genel hatlarıyla anlatılmaktadır.