Ders 3: Formula ile Beslenmenin Tarihçesi
3.1 İlk Yapay Beslenme
İnsanlık tarihinin başlangıcından beri bebeklerin yapay beslenmesi olagelmektedir. MÖ 2,000'li yıllarda bile bebeklerin beslenmesi için çeşitli hayvan sütlerinin kullanıldığına dair kanıtlara rastlanmıştır. 19. yy sonlarına kadar hayvan sütü yapay beslenmenin en yaygın kaynağıydı. Kullanılan sütün tipi etrafta bulunan hayvanların türüne bağlı olarak coğrafik açıdan farklılık gösteriyordu, ancak yapay beslenmede en yaygın olarak kullanılan süt, inek sütüydü (Fomon 2001). Bu durum bebek formulalarının kaynağı olarak günümüzde de geçerliliğini korumaktadır, ancak artık inek sütünün insan sütünün doğru bir ikamesi olduğu düşünülmemektedir (Bkz. Modül 4 Ünite 4).
Bugünkü bildiğimiz bebek formulalarının gelişiminin iki önemli yönü bulunmaktadır. Birincisi formüllerinin kendisinin gelişimi, ikincisi de uygun besleme kaplarının gelişimidir.
18. yy'da bilim insanları insan ve hayvan sütlerinin ilk kimyasal analizlerini yapmaya başladılar. 1760 yılında Jean Charles Des-Essartz insan sütü bileşiminin inek, koyun, eşek, kısrak ve keçi sütününkiyle karşılaştırmasını yayınladı. Buna karşın, insan sütünü daha yakından taklit edebilme çabasıyla daha sofistike formüller geliştirme girişimlerinde bulunulması 19. yy'ın ikinci yarısını buldu. 1865 yılında kimyager Justus von Liebig ilk ticari bebek gıdasını geliştirdi. Liebig'in Bebekler için Çözünebilir Gıdası olarak bilinen mama inek sütü, buğday ve arpa ununun yanı sıra potasyum bikarbonat içeriyordu (Stevens et al. 2009). Formula sıvı veya toz halinde satın alınabiliyordu ve zamanın mükemmel anne sütü ikamesi olarak düşünülüyordu. Bunu iki yıl sonra Farine Lactee'yi piyasaya süren Henri Nestlé gibi birçokları takip etti. 1880'lerin sonlarına gelindiğinde piyasada ticari olarak çeşitli anne sütü ikame markaları türedi, bunlardan Mellin's Amerika'da en çok bilineniydi.