Ünite 3: Bebek Formulası Çeşitleri ve Bileşimi

Gıda Standardı Komisyonu Avrupa Pediyatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Topluluğu'na (ESPGHAN) uluslararası bir uzman grubunun yardımıyla bebek formulalarının besinsel bileşimi için bilime-dayalı tavsiyeler oluşturma görevi verdi (Koletzko et al. 2005). Bu öneriler revize edilen 2007 tarihli Gıda Standardı Bebek Formulaları ve Bebeklerde Tıbbi Amaçlı Özel Formulalar Standardı'nda büyük bir oranda benimsenmiştir. Bu nedenle güncel standartları uygulayan tüm bebek formulaları zorunlu temel besin maddeleri miktarlarını içermekte ve yeterli beslenme sağlamaktadır, ancak DHA eklenmesi gibi bazı bileşimsel farklılıklar söz konusudur.
The committee stated that Bu durum komite tarafından

Bu durum komite tarafından

"bebek formulalarının bileşimi hedef aldıkları bebeklerin belirli beslenme gereksinimlerini karşılamaya ve normal büyüme ve gelişmesini desteklemeye yönelik olmalıdır” şeklinde belirtilmiştir
(Koletzko et al. 2005).

Bebek formulaları üreticinin talimatlarına göre hazırlanmalıdır ve doğru bir şekilde hazırlandığında 100 ml başına 60-70 kcal arasında enerji içermelidir. Bu öneri 1991 tarihinde Nommsen ve 2001 tarihinde Butte tarafından anne sütünün ortalama enerji yoğunluğunun yaklaşık 650 kcal/L olduğunu ve bunun "sağlıklı bebeklerde fizyolojik kilo alma oranlarını desteklemeye” uygun bir enerji yoğunluğu olduğunu bildiren bulgulara dayalıdır
(Nommsen et al. 1991; Butte et al. 2001; Koletzko et al. 2005).

Tablo 1'de bebek formulalarının standart bileşimiyle ilgili bir öneri listesi görülebilir. Tüm bileşenler için öneriler miktarlar 100 kcal başına verilmiştir ve uygun olduğunda her bir bileşenin minimum ve maksimum değerleri belirtilmiştir. Maksimum değerlerin bebeklerin standart besin gereksinimlerini karşılayan güvenli ve besinsel açıdan yeterli bebek formulası ürünlerini sağlama almak için önerilmiştir. Bebek formulalarındaki bileşenler sadece

"besleyici bir amaca hizmet etmek, başka bir fayda sağlamak için veya teknolojik nedenlerden dolayı gerekli” miktarlarda bulunmalıdır
(Koletzko & Shamir 2006).

Bebeğin metabolik ve fizyolojik fonksiyonları üzerinde gereksiz yük yaratarak formulanın güvenliğini azaltabileceğinden gereksiz katkı maddesi veya aşırı miktarda bileşen eklenmesinden kaçınılmalıdır
(Koletzko & Shamir 2006).

Uluslararası uzmanlardan oluşan bir grup suda çözünebilir vitaminlerde içeriğin minimum seviyenin beş katını geçmemesi gerektiğini çünkü bunun üzerindeki konsantrasyonların güvenlik değerlendirmesinin yapılmadığını belirtmiştir
(Koletzko et al. 2005).

Tablo 1. ESPGHAN'ın Bebek Formulası Bileşiminde Önerdiği Standartlar

Her bileşenin minimum ve maksimum aralığı verilmiştir. Her bir bileşenin ölçü birimi listelenmiş olup 100 kCal'e göre hesaplanmıştır.

Kaynak: Koletzko et al. 2005

Burada sağlıklı bebeklere yönelik standart formulaların bileşiminin ele alındığına ve FSMP'lerin yer almadığına dikkat edilmesi gerekir. Gıda Standardı özel tıbbi amaçlı formula (FSMP) tanımını şu şekilde yapmaktadır:

"özel bozukluklar, hastalıklar veya tıbbi sorunları bulunan bebeklerin yaşamlarının ilk aylarında uygun tamamlayıcı besinler verilene kadarki özel beslenme gereksinimlerini tek başına karşılamak amacıyla üretilen... insan sütü ikamesi veya bebek formulası”
(Codex Alimentarius 2011a).

Bu formulaların bileşimi başka bakımlardan temel bir bileşen olduğu düşünülebilecek bir bileşenin kaldırılması gibi konularda standart bebek formulalarınınkinden genelde önemli oranda farklıdır. Bu durumda bu formulalar sağlıklı bebekler açısından tehlikeli olabilir ve sadece doktorlara danıştıktan sonra ve düzenli takiple kullanılmalıdır.