Ders 3: Mikro Besinlerle İlgili Öneriler
3.6 Mikro Besin Tedariği - Çinko
Süt çocukluğu sırasında çinko normal büyüme, bağışıklık fonksiyonu ve nörolojik gelişme açısından kritik bir besindir (Hermoso et al. 2010). Hızlı büyüme dönemi nedeniyle süt çocuklarının çinko gereksinimi nispeten daha yüksektir. Çinko eksikliği riskinin 6 ay süreyle sadece anne sütüyle beslenme durumunda arttığı saptanmış olup, çinko eksikliğini tamamen anne sütüyle beslenen bebeklerde büyüme yavaşlamasına katkıda bulunmanın yanı sıra enfeksiyöz morbiditeye duyarlılığı artırabilir (Krebs & Hambidge 2007) (Michaelsen et al. 1994).
Çinko tamamlayıcı beslenme döneminde önemli bir besin maddesidir ve raporlar tamamlayıcı gıdaların 6 - 24 ay yaşları arasında çinko gereksiniminin %84 - %89'unu sağlaması gerektiğini göstermektedir (Dewey 2001). Hayvansal ürünler biyoyararlanılabilir çinkonun en iyi kaynaklarıdır (Allen 1998). Besinlerle ilgili daha ayrıntılı bilgi için bkz. Ünite 3.
Anne sütünün çinko konsantrasyonu nispeten düşüktür ve doğumdaki çinko depoları bazı bebek gruplarını çinko eksikliğine yatkın hale getirebilir (Krebs & Westcott 2002). Gelişmekte olan ülkelerde bebeklikte çinko takviyesi büyüme oranlarında iyileşme ve enfeksiyon insidansında azalma göstermiştir (Osendarp et al. 2002).
Çinko Eksikliği
Çocuklarda çinko eksikliği diyare, sıtma ve de pnömoni riskinde artışa neden olur. Bu durum gelişmekte olan ülkelerde birçok farklı popülasyonda yapılan randomize plasebo-kontrollü çalışmalarla gösterilmiştir (Black et al. 2008). Şekil 7'de ulusal çinko yetmezliği riski gösterilmektedir.
Şekil 7: Beş yaşın altındaki çocuklarda ulusal çinko eksikliği riski
Kaynak: Black et al. 2008, Elsevier'in izniyle Lancet 'den alınmıştır
