Ders 5: Çölyak Hastalığı

5.1 Genel Özet

Çölyak Hastalığı (ÇH) villöz atrofi ile birlikte enteropati ile karakterize immün-aracılı sistemik bir hastalıktır. ÇH genetik açıdan yatkın bireylerde gluten alımıyla tetiklenir. Genel popülasyonun yaklaşık %30-40'ı risk alelleri HLA-DQ2 veya DQ8 taşır, ancak, bu taşıyıcıların sadece küçük bir kısmında hastalık gelişir. Bu nedenle, ÇH patogenezinde genetik yatkınlığa ek olarak çevresel faktörler de önemli bir rol oynamak durumundadır (Husby et al. 2012). Daha önce yürütülen gözleme dayalı çalışmalarda diğer faktörler arasında erken bebek beslenmesinin ÇH riskini etkilediği düşünülmüştür. Ancak, iki yeni girişimsel randomize kohort çalışmayı kapsayan yeni yayınlanmış bir meta analizde bu sorun ele alınmış olup, erken bebek beslenmesinin etkisi ve ÇH'nin önlenmesiyle ilgili yeni kanıtlar sağlanmıştır (Szajewska et al. 2015).

Son yıllarda çölyak hastalığının sadece gelişmiş ülkelerde değil, aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerde de yüksek oranlarda görülen bir hastalık olduğu meydana çıkmıştır (Ludvigsson & Fasano 2012). Çölyak hastalığının insidansı Avrupa ve Kuzey Amerika'da genel popülasyonda %0.5-1.6 arasında değişen yüksek bir orana sahiptir (Fasano et al. 2003; Maki et al. 2003; Walker et al. 2010).