Ünite 4: Fizyolojik Yönler

Birkaç çalışmada tamamlayıcı gıdaların verildiği yaşın veya sadece anne sütüyle beslenmenin bebeğin büyümesi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Kramer ve Kakuma tarafından yapılan büyük ölçekli bir Cochrane incelemesinde (2002, son güncelleme 2012) gelişmekte olan ülkeler veya gelişmiş ülkelerde yapılan kontrollü klinik çalışmalar veya gözleme dayalı çalışmaların 6 ay süreyle sadece anne sütüyle beslenmeye devam edecek olanlarda kilo veya boy artışında herhangi bir kusur göstermediği sonucuna varmıştır. Buna karşın, verilerin altı ay süreyle sadece anne sütüyle beslenen bebeklerde yetersiz beslenme riskinde orta dereceli bir artışı bertaraf etmeye yeterli olmadığı sonucuna varmışlardır (Kramer & Kakuma 2012).  EFSA 'ya göre;

"tamamlayıcı besinlere başlama yaşının büyüme hızı (hem kilo hem de boy) üzerinde güçlü bir etkisinin olmadığı anlaşılmaktadır.”
(EFSA 2009)

Buna karşın, EFSA ve ESPGHAN bebeklerin beslenme uygulamaları bebeğin büyümesinden etkilenebileceğinden tamamlayıcı gıdalara başlama yaşının büyüme üzerindeki etkisiyle ilgili çalışmaların yorumlanmasının güç olabileceğine dikkat çekmektedir  (Agostoni et al. 2008; EFSA 2009).

Yaşamın erken dönemlerinde yüksek protein alımı "Erken Protein Hipotezi" olarak bilinen hem erken kilo alımını hem de sonraki obezite riskini artırabilir (Koletzko et al. 2013). Metabolik gereksinimlerden fazla yüksek protein alımı insülin ve insülin-benzeri büyüme faktörü 1'in (IGF1) salgılanmasını artırabilir. İnsülin ve IGF1 değerlerinin yüksek olması yaşamın ilk 2 yılında büyümenin yanı sıra adipogenik aktivite ve adiposit farklılaşmasını artırabilir (Koletzko et al. 2013). Aşağıya şekil 5'e bakınız.

Şekil 5: Erken dönemde yüksek protein alımı insülin ve insülin-benzeri büyüme faktörü 1'in (IGF-) salgılanmasını uyarır, bu da erken büyüme ve adipogenik aktiviteyi artırabilir. 

Kaynak: Koletzko et al. 2005; Springer'in izniyle basılmıştır

Avrupa Çocuklukta Obezite Projesi (CHOP) 'Erken Protein Hipotezi'ni test etmiş, sonuçlar protein içeriği azaltılmış formulayla beslenen bebeklerin kilolarının ve VKİ'lerinin 2 yaşında anne sütüyle beslenen bir kontrol grubuna göre normal hale gelebileceğine işaret etmiştir (Koletzko et al. 2013). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar aynı zamanda bebeklerin beslenme uygulamalarında yapılan modifikasyonların uzun süreli sağlık kazandırılmasında önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Buna ek olarak, son zamanlarda inek sütünün erken dönemde tüketilmesiyle ilgili endişeler ortaya çıkmıştır, çünkü inek sütünün yüksek protein içeriği vücut kilosunda hızlı büyümeyi ve fazla kiloların gelişmesini uyarabilir. İnek sütü anne sütündekinden üç kat daha fazla bir protein içeriğine sahiptir (inek sütünde %3.5 iken olgun anne sütünde % 1 veya altında). İnek sütü içecek olarak yüksek bir protein alımı sağlar, yaşamın ilk yılında uzak durulması gerekir (Koletzko et al. 2013).

Dr. Veit Grote'nin (LMU Münih, Almanya)
"Büyüme ve Tamamlayıcı Beslenme Dönemi" konusunda Uzman Bildirimi