Ünite 3: Bileşim ve Hazırlama

Enerji

Vegan diyetler enerji yoğunluğu açısından nispeten düşüktür. Tamamlayıcı beslenme süresi sırasında vegan diyetlerdeki enerji gereksinimlerini karşılamak için gereken besin miktarı bebeğin mide kapasitesinin üzerinde olabilir (American Academy of Pediatrics 2004).

Protein

Çeşitli bitkisel besinler tüketildiğinde protein gereksinimleri karşılanabilir (Craig et al. 2009). Bazı bitkisel protein kaynakları bir veya daha fazla amino asit açısından sınırlıdır, ancak problemler diyet sadece tek bir bitkisel protein kaynağından oluştuğunda ortaya çıkar. Gelişmiş ülkelerde nadiren bu durumla karşılaşılır, ancak tek bir karbonhidratın temel gıda kaybağı olduğu gelişmekte olan ülkelerde yaygın bir durumdur. Çeşitli bitkisel protein karışımları (örn., baklagiller, tahıllar, kuruyemişler ve çekirdekler, meyveler ve sebzeler) iyi besinler durum sağlar ve teşvik edilmeleri gerekir (American Academy of Pediatrics 2004).

Yağ

Balık, yumurta veya bol miktarda yosun içermeyen diyetler genellikle eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) yönünden düşüktür, yağ asitleri kardiyovasküler sağlığın yanı sıra göz ve beyin gelişimi açısından önemlidir (Craig et al. 2009). Bitkisel bir n-3 yağ asidi olan alfa-linolenik asit (ALA) insan vücudu tarafından dönüştürme yetersiz olsa da EPA ve DHA'ya dönüştürülebilir (Williams & Burdge 2006). Vejetaryen veya vegan diyet uygulayanlar, bu nedenle, diyetlerine yeşil yapraklı bitkilerin yanı sıra keten tohumu, ceviz, kanola yağı, soya gibi iyi ALA kaynaklarını da dahil etmelidir (Craig et al. 2009).

B12 Vitamini

B12 vitamini bakteriyel sentezden elde edilen bir metabolit olarak sadece hayvansal gıdalarda veya takviye sırasında vitamin eklenen gıdalarda bulunur. Fermente soya ürünleri güvenilir bir B12 vitamini kaynağı içermez (Craig et al. 2009).  Süt ürünleri ve yumurta yiyen vejetaryenler süt ürünleri, yumurta veya diğer güvenilir B-12 vitamini kaynaklarından (takviye edilmiş gıdalar veya takviyeler) düzenli olarak tüketildiği takdirde faydalanabilir. Veganlarda B12 vitamini bir B12 Vitamin takviyesi veya takviye edilmiş soya ve pirinçli içecekler gibi B12 takviyesi yapılmış gıdaların düzenli kullanımından elde edilmediği sürece B12 eksikliği riski önemli oranda artar (American Academy of Pediatrics 2004).

D Vitamini

Ciğer, yağlı okyanus balığı, yumurta sarısı ve tereyağı gibi doğal yoldan bulunduğu besinler veya takviye edilmiş soya sütü ve inek sütü gibi eklenmiş oldukları besinlerde yer alamadığından vegan diyetlerde D Vitamini alımı sıklıkla düşüktür (American Academy of Pediatrics 2004).  D Vitamininin durumu aynı zamanda güneş ışığına maruz kalmaya da dayalıdır, ancak enlem, güneş yağı kullanımı, mevsim ve cildin pigmentasyonuna bağlı olarak güvenilir bir D vitamini kaynağı olmayabilir (Craig et al. 2009).

Demir

Vejetaryen ve vegan diyetler (özellikle tüm et, kümes hayvanı ve balığın yer almadığı diyetler) çoğunlukla biyoyararlanımları düşük bitkisel gıdalardan hem-dışı demir  kaynakları içerir. Buna ek olarak, diyetsel lif, fitat (tam tahıl ve baklagiller) ve taninler (çay, kahve) gibi hem-dışı demir kaynakları üzerinde birtakım inhibitörler vardır. Demir bebeğin büyümesi sırasında yaşamsal bir besin maddesidir, bu yüzden de vejetarjen veya vegan bir diyet uygularken yetersiz demir beslenme durumu riski artar (American Academy of Pediatrics 2004).

Çinko

Et, kümes hayvanı ve balıklarda büyük miktarda çinko bulunur. Çinko açısından zengin bitkisel kaynaklar tam taneli tahıllar, soya, fasulye, mercimek, bezelye ve yemişlerden oluşur, ancak çinkonun biyoyararlanımı düşük olma eğilimi gösterir. Bebeklik sırasında olduğu gibi günlük çinko gereksinimi arttığında, diyetten et, kümes hayvanları ve balık çıkarıldığında yetersiz çinkoyla beslenme durumu rsiki artar (Craig et al. 2009).

Kalsiyum

Süt ürünleri ve yumurtayla beslenen vejetaryenlerin kalsiyum alımı vejetaryen olmayanlarınkine benzerken, vegan çocuklar kalsiyum gereksinimlerini karşılamada sorunlarla karşılaşabilir. Zengin kalsiyum kaynakları arasında süt, süt ürünleri, kalsiyum takviyesi yapılmış soya ürünleri, pazı, brokoli, lahana ve hardal otu gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler, badem gibi yemişler ve kılçıklı sardalya gibi balıklar sayılabilir. Buna karşın, bu besinlerin bazılarının kalsiyum gereksinimlerini karşılamak için gereken miktarı çok yüksektir, bu da özellikle hayvansal ürün tüketmeyen bebeklerin kalsiyum gereksinimlerinin karşılanmasını güçleştirir (Craig et al. 2009).