Ünite 1: Prematüre Bebeklerde Uygun Beslenmenin Önemi

Erken doğan bebeklere insan sütü verilmesi tıbbi bakımlarının olmazsa olmaz bir koşulu olarak düşünülmelidir. Her ne kadar erken doğan bebeğin besin gereksinimlerini tam olarak karşılayamasa da ve zenginleştirilmesi gerekse de (bu modülde Ünite 3, Ders 3'te ele alınmıştır), süt enfeksiyona karşı koruyucu etkiler ve NEK insidansında azalma gibi çok güçlü beslenme-dışı faydalar sunar. Erken doğan bebeklerde insan sütü kullanımı Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve Avrupa Pediatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Topluluğu (ESPGHAN) gibi önemli sağlık kuruluşları tarafından savunulmaktadır. 

Erken doğan bebeklere insan sütü temin etmek özellikle güç bir konu olabilir. Erken doğan bebeklerin anneleri çocuğunu emzirip emzirmeyeceğine henüz karar vermeden önce doğum yapmış olabilir. Hepsi olmasa da bu bebeklerin birçoğu başlangıçta anne sütü emmek için çok küçük ya da zayıftır. Bazıları oldukça hastadır, yoğun bir şekilde izlenmektedir ve ventilatör desteği almaktadır. Ebeveynler genellikle bebeklerinden vaktinde yapılan bir doğumda olduğundan çok daha uzun bir süre ayrı kalırlar. Aslında YYBÜ 'de bebeği olan bazı anneler için bebeğine anne sütü vermek bebekleri için yapabilecekleri birkaç şeyden biri gibi görünüyor olabilir.

Bu videoda dört kadın erken doğan bebeklerine süt verme deneyimleri konusunda konuşmaktadır.

NHS CHOICES VİDEOLARI: Erken doğan bir bebeği emzirmek

Kaynak: NHS Choices 2014

Erken doğan bebeklerde anne sütü kullanımı ve emzirmeyi özendirmek için yenidoğan yoğun bakım ünitesinde erken doğan bir bebek açısından insan sütünün önemi konusunda ebeveynlere danışmanlık yapacak ve yeni annelere süt vermelerini sağlamaya yardımcı olacak personel bulunmalıdır. Genelde erken doğan bir bebeğin meme emzirerek beslenmeye başlaması haftalar, hatta aylar alabilir, ancak yeni annelerin doğumdan sonra mümkün olduğunca çabuk elle süt sağmaya ve/veya süt pompalamaya başlamak için yardıma ihtiyacı olacaktır. Doğum erken gerçekleştiğinde laktogenez II'in başlangıcı, yani sütün "gelmeye başlaması"nın geciktiği görülmektedir (Henderson et al. 2008). Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde annelerin sütü elle veya pompayla sağarken kullanabileceği uygun odalar bulundurulması gerekir. Erken doğan bebeklerde ağız sütünün (kolostrum) ilk küçük miktarları özellikle önemlidir.

Lawrence ve Lawrence erken doğan bir bebeğin annesinin süt vermeye başlatılmasıyla iligli birkaç öneride bulunur. Bu öneriler arasında bir an önce sütün sağılmasına veya çıkarılmasına başlanması bulunmaktadır; her pompalama seansı öncesinde göğüslerin ısıtılması ve yumuşak bir şekilde masaj yapılması; ve günde toplamda en az 100 dakikayı bulan en az 5 pompalama seansıyla ikili bir göğüs pompasının düzenli kullanımı önerilmektedir (Lawrence & Lawrence 2011). Pompalamanın bebeğe yakın bir şekilde, ideal olarak sessiz, ayrı ve rahat bir ortamda yapılması yardımcı olabilir. Anneler ayrıca her gün en az bir 6 saatlik bir süre kesintisiz uyumaya çaba göstermelidir. 

Genel anlamda memenin sıklıkla boşaltılması iyi bir süt verme düzeninin oluşmasına yol açar, tam tersine memenin sık boşaltılmaması iyi süt alınamamasına neden olur. Her annenin meme boşaltmalar arasındaki uzun aralıklara verdiği yanıt farklılık gösterir. Pompaya bağlı annelerin süt üretimlerinin pompalamalar arasındaki uzun aralıklara ne kadar duyarlı olduğunun saptaması gerekir. Emzirilme sağlanana kadar günlük pompalama seanslarının ve süt hacimlerinin dikkatli bir şekilde kaydedilmesi değişikliklerin izlenmesine yardımcı olur.

Göğüs pompaları elle çalışan, elektrikli ve tekli veya çift olabilir. Genellikle elektrikli çift göğüs pompasının düzenli kullanımı tercih edilmektedir. Çift pompa kullanarak zamandan kazanılmaktadır. Ayrıca, çift pompa kullanılması daha yüksek bir prolaktin seviyesine (bu sayede de daha fazla süt hacmine) neden olabilir (Lawrence & Lawrence 2011). Bazı pompalarda meme emen bir bebeğin sıkıştırma şeklini taklit edebilen çeşitli vakum basıncı ayarları vardır. Kadınlar "elle pompalama" (HOP) olarak bilinen bir teknik olan çift pompa seansı sırasında göğüslerine masaj yaptıklarında daha yüksek hacimde süt elde edilebilir (Jones et al. 2001).

Erken doğan bebeklerin pompaya bağlı annelerinde yüksek düzeylerde süt üretimine başlanması ve devam edilmesini geliştirecek teknikler çok ilgi çekmektedir. Doğumdan sonraki ilk üç günde ağız sütünün elle sağılma sıklığını artırma ve 24 saat içerisinde en az 7 kez pompalamanın doğumdan sonra iki haftada daha fazla süt hacimlerine yol açtığı saptanmıştır (Morton et al. 2009). Buna ek olarak, süt verme düzeni oluşturulduğunda göğsün tam anlamıyla boşaltılmasının süt üretimini uyarmada emdirme veya pompalama sıklığından daha önemli olduğu görülmektedir. Erken doğum yapan 67 anneye pompalama öncesinde memeyi sıkıştırma, HOP ve pompalama sonrasında kalan sütü almak için elle sağım yapmadan oluşan üç teknik öğretildiğinde Morton ve arkadaşları doğumdan sonraki 8. haftada bu annelerin vaktinde doğan bebeklerin emziren annelerinde görülenlere eşit veya onlardan daha fazla süt hacmine ulaştığını saptamıştır (Morton et al. 2009).

Stanford School of Medicine 2015 'de ağız sütünün elle sağılmasını, "elle pompalama"yı (pompalama sırasında göğüse masaj uygulama) ve pompalama sonrasında kalan sütün elle sağılmasını gösteren çok pratik videolar görülebilir ('Sütün Elle Sağılması' ve 'Süt Üretimini Maksimum Düzeye Çıkarma '). (Not: videolar bazı bireylerin uygunsuz sayabileceği göğüs görüntüleri içermektedir).