Ünite 3: Bebek Formulası Çeşitleri ve Bileşimi

Bebekliğin ilk ayları insanların yaşamak ve gelişim için gerekli beslenmeyi sağlayacak tek bir besin kaynağına (anne sütü veya anne sütü ikamesi, yani bebek formulası) bel bağladıkları benzersiz bir dönemdir. Bu nedenle, büyüme ve gelişmenin zirve yaptığı bebeklik sırasında yeterli beslenme kritik önem taşır. Böbrekler gibi bazı organ sistemleri doğumda tam gelişmemiştir, ve bu sistemler olgunlaşırken özellikle çevresel faktörlere duyarlıdır. Bu erken dönemde beslenmenin uzun vadeye yayılan etkileri olabilir, kısa ve uzun vadede gelişime faydalı veya zararlı olma potansiyeli vardır. Böyle olunca da beslenmenin optimize edilmesi ve bebeğin gıdalarının zararlı maddelere maruz kalmasından kaçınılması ayrı bir önem taşımaktadır
(Institute of Medicine 2004).

Bebek formulaları geliştirilirken ilk çabalar anne sütü bileşimini taklit edecek iyileştirmelere yönelik olmuştur. Bununla birlikte, son yıllarda sadece anne sütünde bulundukları için yeni bileşenlerin eklenmesinin çok tatmin edici olmadığı düşünülmektedir (Koletzko et al. 2005). Bunun arkasında yatan neden aynı bileşenin farklı bir matrikste, yani anne sütü veya bebek formulasında, aynı etkiyi yaratmak zorunda olmadığıdır. Örneğin, anne sütünde ortalama sadece 0.02-0.03 mg/100 ml demir bulunmaktadır, ancak bebek formulasında önerilen demir içeriği, kısmen demirin bebek formulasında anne sütündekinden daha düşük bir biyoyararlanımı olmasından dolayı genellikle daha yüksektir
(Koletzko et al. 2005).

Ek sağlık faydası uygulamak amacıyla formulaya demir, nükleotidler ve değişikliğe uğramış yağ karışımı bileşimleri gibi bileşenler eklenmiştir. İnsan sütü bebek formulasının bileşimi açısından bir şekilde yönlendirici olması gerekse de

"genel bileşim benzerliğinin bebek formulalarının güvenliği ve besinsel yeterliliği konusunda yeterli bir belirleyici veya gösterge olmadığına” dikkat çekilmiştir
(Koletzko et al. 2005).

Bunun yerine, bebek formulasına bileşen eklemenin o bileşenin fizyolojik, biyokimyasal ve fonksiyonel sonuçlarının sağlıklı, sadece anne sütüyle beslenmiş bebek popülasyonlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi gerektiği önerilmiştir. Bebek formulalarına yeni bir bileşen konmadan önce bilimsel kanıtlar maddenin bebek açısından neredeyse hiç risk oluşturmadığını göstermelidir
(Institute of Medicine 2004).

Anne sütünde çok çeşitli

"hormonlar, bağışıklık faktörleri, büyüme faktörleri, enzimler ve canlı hücreler bulunmaktadır, bunların çoğunun bebek formulasına eklenmesi pratik olarak mümkün değildir.”
(Carver 2003).

Buna ek olarak, bu biyoaktif moleküllerin bebek formulasına eklenmesinin güvenli olduğu düşünülmeden önce bunlar arasında oluşan karmaşık etkileşimlerin anlaşılması gereklidir (Carver 2003).