Ders 1: Bebek Formulasının Hazırlanması
1.3 Hijyenik Formula Hazırlamanın Önemi
Bebek formulasının hijyenik olmayan koşullarda sulandırılması zararlı bakterilerin üremesi için ideal koşulları hazırlar. C.sakazakii enfeksiyonları formula hazırlarken kullanılan kaşık ve blenderlar gibi kontamine mutfak aletlerinin kullanılmasının yanı sıra biberondaki formulanın bakterilerin ideal sıcaklıkta uzun sürelerde çoğalmasına imkan veren biberon ısıtıcılarda uzun süre saklanması yoluyla oluşmuştur
(Agostoni et al. 2004).
Buna karşın, enfeksiyon riski doğru hazırlama ve muamele yoluyla azaltılabilir (WHO 2007a). 2008 yılında ABD'de yapılan bir çalışma, görüşme yapılan annelerin %38'inin "hazır formula veya toz formulanın mikrop içerme olasılığı olmadığını" düşündüğünü ortaya koymuştur (Labiner-Wolfe et al. 2008). Yüzde 32'si ayrıca bunun sıvı konsantre formula için de geçerli olduğuna inanmıştır. Bebek formulalarının güvenliği aynı şekilde kötü kalitede su ile seyreltildiğinde de riske girebilir ve diyare hastalığına neden olabilir
(Egemen et al. 2002).
İtalya'da ebeveynlerin hazırlama uygulamalarıyla ilgili bir çalışmada Carletti ve Cattaneo eğitim seviyesi orta ile yüksek düzey arasında olan 131 ebeveynin %10'unun WHO tarafından oluşturulan güvenlik kriterlerine uyduğu saptanmıştır (Carletti & Cattaneo 2008).
(Labiner-Wolfe et al. 2008).
Aynı şekilde bebek formulalarının güvenli bir şekilde hazırlanmasını sağlamada en önemli konunun ebeveynlerin standart kılavuzlar ve güvenli uygulamalar konusunda eğitilmesi olduğu görülmektedir. Sağlık çalışanları formulayla beslenen bebekleri saptayıp, ebeveynlerin hazırlama uygulamalarını sorgulayarak ve onlara eğitimle ilgili bilgi ve materyal temin ederek güvenli bebek formulası hazırlanmasının sağlanmasında ileriye etkili bir rol üstlenmelidir. En ideali uygulamalı olarak göstermek bilginin doğru anlaşılmasını sağlamanın yanı sıra sorular ve yanlış uygulamaların tespit edilmesi olasılığını artırmak için bir oturum yapmak olacaktır.
(Agostoni et al. 2004).
Buna karşın, enfeksiyon riski doğru hazırlama ve muamele yoluyla azaltılabilir (WHO 2007a). 2008 yılında ABD'de yapılan bir çalışma, görüşme yapılan annelerin %38'inin "hazır formula veya toz formulanın mikrop içerme olasılığı olmadığını" düşündüğünü ortaya koymuştur (Labiner-Wolfe et al. 2008). Yüzde 32'si ayrıca bunun sıvı konsantre formula için de geçerli olduğuna inanmıştır. Bebek formulalarının güvenliği aynı şekilde kötü kalitede su ile seyreltildiğinde de riske girebilir ve diyare hastalığına neden olabilir
(Egemen et al. 2002).
İtalya'da ebeveynlerin hazırlama uygulamalarıyla ilgili bir çalışmada Carletti ve Cattaneo eğitim seviyesi orta ile yüksek düzey arasında olan 131 ebeveynin %10'unun WHO tarafından oluşturulan güvenlik kriterlerine uyduğu saptanmıştır (Carletti & Cattaneo 2008).
Şekil 2. 1.5-4.5 aylık bebeklerde formula hazırlanmasında bildirilen güvenli olmayan işlem uygulamaları.
Kaynak: ENeA, veriler: Labiner-Wolfe et al. 2008
2008 yılında Labiner-Wolfe ABD'de yapılan işlemler konusunda benzer şekilde endişelendirici sonuçlar yayınlamıştır. Annelerin %50'den fazlası formulayı hazırlamadan once ellerini yıkamadığını bildirirken annelerin üçte birinden fazlası şişeyi mikrodalgada ısıttığını belirtmiştir. Her ne kadar hijyen sorunu olmasa da biberonların mikrodalgada ısıtılması bebekte yanık riskini artırabilir, ve bundan kaçınmak gerekir. Labiner-Wolfe ayrıca bebeklerini formulayla besleyen annelerin %77'sinin bir sağlık çalışanından kullanımla ilgili talimat almadığını, %73'üne ise doğru saklama konusunda bilgi verilmediğini bildirmiştir(Labiner-Wolfe et al. 2008).
Aynı şekilde bebek formulalarının güvenli bir şekilde hazırlanmasını sağlamada en önemli konunun ebeveynlerin standart kılavuzlar ve güvenli uygulamalar konusunda eğitilmesi olduğu görülmektedir. Sağlık çalışanları formulayla beslenen bebekleri saptayıp, ebeveynlerin hazırlama uygulamalarını sorgulayarak ve onlara eğitimle ilgili bilgi ve materyal temin ederek güvenli bebek formulası hazırlanmasının sağlanmasında ileriye etkili bir rol üstlenmelidir. En ideali uygulamalı olarak göstermek bilginin doğru anlaşılmasını sağlamanın yanı sıra sorular ve yanlış uygulamaların tespit edilmesi olasılığını artırmak için bir oturum yapmak olacaktır.
